Category: ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ-EVENTS

«Ο ουρανός των αρχαίων»
Διάλεξη στο Αμφιθέατρο του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου
 Δευτέρα 26 Ιουνίου, ώρα 18:00

Όλος χαρά ο θείος Oδυσσέας κι αγαλλίαση,
με πρίμο αγέρι σήκωσε τα πανιά, κάθισε στο τιμόνι
και το κυβέρνησε με τέχνη.
Ύπνος δεν έπεσε στα βλέφαρά του, αλλά κοιτούσε συνεχώς την Πούλια,
τον Bουκόλο που δύει αργά, την Άρκτο που τη λεν κι Aμάξι·
δεν φεύγει από τη θέση της γυρίζοντας, μόνο παραμονεύει
τον Ωρίωνα, και μόνη αυτή δεν λέει να πέσει στα λουτρά του Ωκεανού.
H Kαλυψώ η θεόμορφη τον είχε ορμηνέψει,
αυτό το αστέρι πάντοτε να το ’χει ποντοπορώντας στο ζερβό του χέρι.
Ομήρου Οδύσσεια, ε 297-306 (μετάφραση Δ. Ν. Μαρωνίτη)

 Το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, στο πλαίσιο των συνοδευτικών δράσεων
που πλαισιώνουν την περιοδική επετειακή έκθεση «Οδύσσειες», συνεχίζει
τη σειρά διαλέξεων που αναλύουν με διεπιστημονικές προσεγγίσεις πτυχές
των μυθικών ταξιδιών, όπως περιγράφονται στο έπος της Οδύσσειας,
με την ομιλία του Δρ Μάνου Κιτσώνα «Ο ουρανός των αρχαίων».
Η ομιλία θα φωτίσει τις ιδέες και τις γνώσεις των αρχαίων για το Σύμπαν,
αντλώντας υλικό και έμπνευση από την ομώνυμη παράσταση του Νέου
Ψηφιακού Πλανηταρίου του Ιδρύματος Ευγενίδου. Από τους αρχαίους
Αιγύπτιους και τους  Μινωίτες ναυτικούς μέχρι τον Θαλή τον Μιλήσιο,
την κλασική εποχή και την ελληνιστική Αίγυπτο οι εντυπωσιακές
ανακαλύψεις των αρχαίων για τον ουρανό και τον κόσμο που μας
περιβάλλει έβαλαν τα θεμέλια της  σύγχρονης επιστήμης και της
Κοσμολογίας. Πώς ξεκίνησε η “απελευθέρωση” της μελέτης των
φυσικών φαινομένων από τις προκαταλήψεις και τις δεισιδαιμονίες
των αρχαίων λαών και πώς άρχισε η μελέτη τους με ορθολογική
μέθοδο; Με αφορμή την αναπαράσταση του ουρανού της εποχής
του Οδυσσέα που παρουσιάζεται στην έκθεση για τα 150 χρόνια
του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου «Οδύσσειες», θα παρουσιαστεί
επίσης ο τρόπος που πλοηγήθηκε ο Οδυσσέας στα θαλασσινά του
ταξίδια σύμφωνα με τον Όμηρο και γιατί ο ουρανός την εποχή του
ήταν διαφορετικός από τον σημερινό.

Ο Μάνος Κιτσώνας είναι Διευθυντής του Ευγενιδείου
Πλανηταρίου από το 2014. Πήρε μέρος σε όλα τα στάδια της
δημιουργίας του Νέου Ψηφιακού Πλανηταρίου και στην επίβλεψη
και παραγωγή περισσότερων από 30 παραστάσεων του Πλανηταρίου
από το 2003 μέχρι σήμερα, ενώ συχνά παρουσιάζει τεχνικά
και επιστημονικά θέματα σχετικά με τα Πλανητάρια και τη Διαστημική
τεχνολογία. Είναι μέλος του Συμβουλίου του Διεθνούς Συλλόγου
Πλανηταρίων (IPS) και Πρόεδρος της Επιτροπής Βραβείων του.

Τηγανόσχημο πήλινο σκεύος με πλούσιο εγχάρακτο διάκοσμο.
Συνδεόμενες σπείρες συμβολίζουν πιθανόν την αφρισμένη  θάλασσα,
την οποία διαπλέει κωπήλατο πλοίο και ψάρι.
Από το νεκροταφείο της Χαλανδριανής στη Σύρο, 2800-2300 π.Χ.
(φάση Κέρου – Σύρου).
Η χρήση του παραμένει απροσδιόριστη.
Κατά μία άποψη τα τηγανόσχημα σκεύη χρησίμευαν ως όργανα
ναυσιπλοϊας και αστρονομικών παρατηρήσεων.

Συναυλία Κλασικής Μουσικής
Γιορτάζοντας την Ευρωπαϊκή Ημέρα Μουσικής
στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο
Πέμπτη 22 Ιουνίου, 13.00
Αίθουσα του Βωμού

Το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο συμμετέχει και φέτος στις εκδηλώσεις για τον εορτασμό της Ευρωπαϊκής Ημέρας Μουσικής
την Πέμπτη 22 Ιουνίου 2017 και ώρα 13:00,
με μια συναυλία κλασικής μουσικής στην Αίθουσα του Βωμού.
Η Κλεοπάτρα Κυρτάτα στο φλάουτο, η Μαρία Λούκα στο βιολί, ο Σταύρος Παργινός στο τσέλο και η Κατερίνα Τοπαλίδου στο πιάνο
θα συμπράξουν στο 24ο κοντσέρτο του W. A. Mozart για πιάνο.
H διασκευή του ορχηστρικού μέρους έχει γίνει από τον H. N. Hummel για τσέλο, βιολί και φλάουτο.
Επιπλέον θα ακουστούν πολύ γνωστά έργα του G. Fauré, όπως η ελεγεία για τσέλο,
η φαντασία για φλάουτο, καθώς και η Σισιλιάνα για βιολί από τη σουίτα Πελέας και Μελισάνθη.
Για την παρακολούθηση των συναυλιών είναι απαραίτητη η προμήθεια εισιτηρίου του μουσείου.

Πελίκη με παράσταση μουσικού αγώνα. Από την Αθήνα, τέλη 5ου αι. π.Χ.

Σταύρος Παργινός στο τσέλο

Κλεοπάτρα Κυρτάτα στο φλάουτο

Μαρία Λούκα στο βιολί

Κατερίνα Τοπαλίδου στο πιάνο

Συναυλία με έργα για βιολί και πιάνο
Δευτέρα 19 Ιουνίου, 19.00
Αίθουσα του Βωμού

Το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο σε συνεργασία με την Εταιρεία των Φίλων του
διοργανώνει τη Δευτέρα 19 Ιουνίου και ώρα 19.00 την ετήσια εκδήλωση,
με την οποία κλείνει ο κύκλος των δράσεων της Εταιρείας για την περίοδο Ιανουαρίου-Ιουνίου 2017.

Η συναυλία περιλαμβάνει έργα Ευρωπαίων συνθετών του 19ου και του 20ού αιώνα
(Alfrend Schnittke, Arvo Pärt, Edward Elgar, Johan Svendsen, César Cui),
που ερμηνεύουν οι καταξιωμένοι μουσικοί Δημήτρης Σέμσης (βιολί) και Δήμητρα Μαντζουράτου (πιάνο).

Για την παρακολούθηση της συναυλίας είναι απαραίτητη η προμήθεια του εισιτηρίου του μουσείου.
Η είσοδος για τα μέλη της Εταιρείας των Φίλων του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου
είναι δωρεάν με την επίδειξη της κάρτας μέλους.

Κύκλος «Αρχαιολογία και Ποίηση»
Η ποιητική του έρωτα και οι μυθολογικές απηχήσεις
στα Ερωτικά του Γιάννη Ρίτσου

Δευτέρα 12 Ιουνίου, ώρα 18:00

 Το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο συνεχίζει τον κύκλο εκδηλώσεων με τίτλο «Αρχαιολογία και Ποίηση», που πλαισιώνει την περιοδική έκθεση «Οδύσσειες», με τη διάλεξη της Καθηγήτριας Νεοελληνικής Λογοτεχνίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Τζίνας Καλογήρου σε σχέση με την ποιητική του έρωτα και τις μυθολογικές απηχήσεις στα Ερωτικά του Γιάννη Ρίτσου.
Σε πολλές ποιητικές συνθέσεις της ωριμότητάς του, ο Γιάννης Ρίτσος ξαναγυρίζει στις αρχετυπικές ρίζες του μύθου και συνδιαλέγεται με κλασικά κείμενα
της αρχαιότητας. Στη διάλεξη της Δευτέρας θα γίνει ειδικός λόγος για τη συλλογή Τα Ερωτικά (1980- 81), στην οποία ο ποιητής, με άμεσο ή έμμεσο τρόπο, αναφέρεται σε γνωστά μυθικά πρόσωπα (π.χ. Οδυσσέας/Πηνελόπη), τα οποία υποβάλλει σε σημασιολογικό μετασχηματισμό. Σκόπιμες συσχετίσεις θα γίνουν και με το ποίημα «Η απόγνωση της Πηνελόπης» (1968). Γενικότερα στη συλλογή των Ερωτικών τα μυθικά  πρόσωπα αναβαπτίζονται στην ευφροσύνη και την υγεία του έρωτα και, καθώς εισέρχονται σε ποιήματα με έντονο και διάχυτο ερωτισμό, αποκτούν ερωτικές συνδηλώσεις. Συνδυάζοντας τον μύθο με το ερωτικό στοιχείο ή με αναφορές στη σύγχρονη καθημερινότητα, ο ποιητής καταλήγει σε ένα μεγαλόπνοο οραματισμό. Η γυναίκα εμφανίζεται τόσο
ως παρουσία πολύμορφη, αινιγματική, όσο και βαθιά αισθησιακή. Παίρνοντας άλλοτε τη μορφή της ανώνυμης Αγαπημένης, άλλοτε της Πηνελόπης ή της «σάρκινης Διοτίμας», συνδέεται με έναν ακαταμάχητα προκλητικό ερωτισμό που καταλύει τις κοινωνικές συμβατικότητες.
Η Τζίνα Καλογήρου έχει μελετήσει ενδελεχώς το έργο του Γιάννη Ρίτσου, στο οποίο βασίστηκε και η διδακτορική της διατριβή με τίτλο «Ζητήματα Ερμηνείας και Διδακτικής στο Έργο του Γιάννη Ρίτσου (Η περίπτωση του Εικονοστασίου Ανωνύμων Αγίων)». Πολυάριθμες μελέτες της στην ελληνική, αγγλική και γαλλική γλώσσα έχουν δημοσιευτεί σε συλλογικούς τόμους, επιστημονικά περιοδικά και πρακτικά συνεδρίων στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

Η γλυπτική έκφραση δεν έχει εξαντληθεί στην αφήγηση της αρχαίας γλυπτικής.
Την Δευτέρα 29 Μαΐου 2017 και ώρα 18:00 παρουσιάσθηκε
το έργο του Κυριάκου Ρόκου «Με το χαμόγελο στο μάτι»
στο πλαίσιο της  έκτης εκδήλωσης της  δράσης «Γλυπτικός Λόγος».
Η έκθεση σύγχρονης γλυπτικής στο Αίθριο του Μουσείου πραγματοποιείται με επιτυχία από το καλοκαίρι του 2016 σε συνεργασία με το Σύλλογο Γλυπτών Ελλάδος.
Κάθε δίμηνο παρουσιάζεται ένα αντιπροσωπευτικό έργο σύγχρονου Έλληνα γλύπτη
σε διάλογο με ένα αρχαίο γλυπτό έργο της μόνιμης έκθεσης του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου. Τη δράση της Δευτέρας παρακολούθησε και η Γ.Γ. Πολιτισμού κ. Μαρία Βλαζάκη.

«Οδύσσεια: η Καινοτομία της Εμπειρικής Χαρτογράφησης του Αγνώστου».

Το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, στο πλαίσιο των συνοδευτικών δράσεων που πλαισιώνουν την περιοδική επετειακή έκθεση «Οδύσσειες», ξεκινά μια σειρά διαλέξεων που αναλύουν με διεπιστημονικές προσεγγίσεις πτυχές των μυθικών ταξιδιών, όπως περιγράφονται
στο έπος της Οδύσσειας.
Η Ασπασία Κουζούπη, αρχιτέκτων και απόφοιτος της Α.Σ.Κ.Τ., με ερευνητικό, διδακτικό, καλλιτεχνικό έργο και βραβεύσεις στο θέμα της αρχιτεκτονικής τοπίου, θα δώσει διάλεξη με θέμα την Ομηρική Οδύσσεια από τη σκοπιά της χαρτογραφίας και τίτλο
«Οδύσσεια: η Καινοτομία της Εμπειρικής Χαρτογράφησης του Αγνώστου».
Σύμφωνα με την ερευνήτρια, η αφήγηση του Οδυσσέα στους Φαίακες μπορεί να αντιμετωπιστεί ως ένας προφορικός χάρτης, ο οποίος επιβίωσε ως πυρήνας του έπους της Οδύσσειας, κατά τη διάρκεια των αιώνων της προφορικής παράδοσης των Ομηρικών επών.
Ο Χάρτης του Οδυσσέα ουσιαστικά συνιστά μία προσέγγιση του Αγνώστου. Το άγνωστο αρχιπέλαγος, στο οποίο βρέθηκε χαμένος ο Οδυσσέας, παραμένει κατά την πλοκή του έπους προσεκτικά αποσυνδεδεμένο από τον ‘γνωστό κόσμο’ της συγχρονικής του εποχής. Επομένως ο Οδυσσέας στον προφορικό χάρτη του παρουσιάζει τους τρόπους με τους οποίους αντιμετώπισε διαφορετικές εκδοχές του Αγνώστου: μεταξύ άλλων τα άγνωστα τοπία και τις άγνωστες πολιτισμικές εκφράσεις που συνάντησε κατά μήκος της πορείας του νόστου του.
Η πλεύση που διέγραψε υπερβαίνει ακόμη και τα κοσμολογικά όρια της εποχής του: η υπέρβαση του κυκλικού ορίου του Ωκεανού λαμβάνει χώρα όταν ο Οδυσσέας φτάνει στο κατώφλι του Άδη, ακολουθώντας προσεκτικά τις χαρτογραφικές οδηγίες της Κίρκης.
Κατ’ επέκταση θα μπορούσε να υποστηριχθεί ότι στο έπος της Οδύσσειας θεμελιώνεται ουσιαστικά η μετάβαση από το θεϊκής προέλευσης –δια χειρών Ηφαίστου- Κοσμολογικό μοντέλο που αναπαρίσταται στην ασπίδα του Αχιλλέα στην Ιλιάδα, σε ένα παράδειγμα εμπειρικής χαρτογράφησης άγνωστων περιοχών του Κόσμου από έναν πολύτροπο θνητό, τον Οδυσσέα.

Δευτέρα 15 Μαΐου, ώρα 19:00-στο Αμφιθέατρο του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου (είσοδος από Τοσίτσα 1)

Τη Δευτέρα, 24 Απριλίου, μία ημέρα μετά τον επίσημο εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Βιβλίου, το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο εγκαινίασε ένα νέο κύκλο εκδηλώσεων με τίτλο «Αρχαιολογία και ποίηση». Πρόκειται για δράση που πλαισιώνει την επετειακή περιοδική μας έκθεση «Οδύσσειες». Εκεί, ανάμεσα στις εντυπωσιακές αρχαιότητες του μουσείου, ο ποιητικός λόγος του Ομήρου, του Καβάφη, του Σεφέρη, του Ελύτη και του Ρίτσου συνοδεύει αφηγηματικά το διανοητικό ταξίδι του επισκέπτη και λειτουργεί ως το βασικό ερμηνευτικό μέσο, προκειμένου να αναδειχθεί ο διαχρονικός αγώνας του ανθρώπου για ευημερία και δημιουργία.

Η σύνδεση του ποιητικού λόγου με τις αρχαιότητες προσφέρει ένα προνομιακό πεδίο ανίχνευσης του υποκειμενικού και του άρρητου, αναζητώντας συνδηλώσεις και συμβολισμούς που φωτίζουν τον κόσμο της αρχαιότητας ενορατικά και τον γεφυρώνουν με συχνά αναπάντεχες αναλογίες με τη σημερινή εποχή.

Ο κύκλος «Αρχαιολογία και Ποίηση» άνοιξε με τον Βαγγέλη Χρόνη και την πρόσφατη ποιητική του συλλογή «Τα αγάλματα και οι ψυχές». Ο Βαγγέλης Χρόνης, ένας βραβευμένος ποιητής από την Ακαδημία Αθηνών αλλά και άλλους φορείς, με μεγάλη αγάπη για την αρχαιολογία, προσεγγίζει με αφαιρετική εκφραστικότητα τον χρόνο και τα σημάδια του στην καθημερινή ζωή και αναζητά με σύμμαχο τον σύντομο, πυκνό και αποφθεγματικό του στίχο τι είναι αυτό που απομένει από τις «ψυχές» των αγαλμάτων και των ανθρώπων που αυτές ανακαλούν. Την ποιότητα του ποιητικού του ιδιώματος κλήθηκαν να αναλύσουν εκλεκτοί άνθρωποι των γραμμάτων: ο Τίτος Πατρίκιος, ο Κώστας Γεωργουσόπουλος, ο Γιώργος Μανιώτης και ο Θανάσης Νιάρχος.