Featured

ΜΟΥΣΕΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ – MUSEUMS AND SOCIETY

 

Η Μαρία Λαγογιάννη, Διευθύντρια του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, μιλά στον Γιώργο Αρχιμανδρίτη για τη σχέση του Μουσείου με την κοινωνία και μας αποκαλύπτει την αθέατη πλευρά του.

ΟΔΥΣΣΕΙΕΣ: Η ΝΕΑ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

Χωρίς να αναδιηγείται το μυθολογικό έπος του Ομήρου η έκθεση εμπνέεται από το αρχετυπικό σύμβολο του Οδυσσέα και αφηγείται μέσα από ένα αφαιρετικό και συμβολικό πρίσμα το μακρύ χρονικό του δοκιμαζόμενου ανθρώπου, τον αδιάκοπο αγώνα του να διαχειρισθεί το περιβάλλον, να γνωρίσει νέους τόπους, να δημιουργήσει ευνομούμενες πολιτείες  και να αντιπαλέψει τη φθαρτότητα της ύπαρξής του με τη βοήθεια του έρωτα και της δημιουργικής πράξης.

ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΕΟΡΤΑΣΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ 150 ΧΡΟΝΙΑ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ.

ΕΚΘΕΣΗ ΑΦΙΣΑΣ ΣΤΟ ΚΑΦΕ ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ


Στο φιλόξενο Καφέ του Μουσείου, έναν χώρο που τα τελευταία χρόνια δίνει βήμα διαλόγου σε καλλιτέχνες και εικαστικές ομάδες της Ελλάδας και του εξωτερικού, με στόχο να προσφέρει εικαστικά ερεθίσματα ως γέφυρα ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν, παρουσιάζεται η έκθεση αφίσας «150 χρόνια Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο» του Τμήματος Γραφιστικής του Τ.Ε.Ι. Αθήνας.

Στόχος της συνεργασίας του Εθνικού Αρχαιολογικού και του Τμήματος Γραφιστικής του Τ.Ε.Ι. Αθήνας ήταν ο σχεδιασμός αφισών για τον εορτασμό των 150 χρόνων από τη θεμελίωση του Μουσείου, που σηματοδοτούν τον αισθητικό, ιστορικό και πολιτιστικό του χαρακτήρα, προωθούν τις αξίες του και το αναδεικνύουν ως φορέα πολιτισμικής γνώσης και ανάπτυξης. Με την επιστημονική εποπτεία του Βαγγέλη Χατζηθεοδώρου και της Κατερίνας Μπαζίνα, 34 φοιτητές του Ζ΄ εξαμήνου του Τμήματος Γραφιστικής κλήθηκαν να επικοινωνήσουν τον εορτασμό του Μουσείου και να αναδείξουν τον ρόλο του. Να δουν το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο με μια πιο φρέσκια ματιά, δημιουργώντας έργα που τονίζουν τη μοναδικότητα και τη διαχρονικότητα των συλλογών του και βοηθώντας το κοινό να αντιληφθεί το Μουσείο ως φορέα γνώσης και αισθητικής απόλαυσης, που αξίζει να επισκεφτεί κανείς.

Οι συμμετέχοντες φοιτητές του ΤΕΙ Αθήνας | Τμήμα Γραφιστικής
Ανδρονίκου Βιργινία
Βαταβάλη Κωνσταντίνα
Βρετού Ειρήνη
Ευθυμιοπούλου Αθηνά
Ζαγκά Ελευθερία
Ζάχου Μαίρη
Θεοδοσίου Παναγιώτα
Καλαιτζάκη Αλεξάνδρα
Καπετανάκη Μαρήλια
Καπουράνη Γιάννα
Καραγιώργος Παναγιώτης
Καράι Λαρεντίνα
Κοκονάς Νικόλαος
Κολέα Βανέσα
Κούκα Αγάπη-Μαρία
Κουλουρίδη Μαρία-Ιωάννα
Κουλουρίδη Ελπίδα
Κωσταντίνου Στέφανη
Κωσταρά Κατερίνα
Ματσούκα Ευγενία
Μαρτίνεθ Αλμπέρτο
Μαυρωτά Ναταλία
Μέρτζιου Αγγελίνα
Μιχαήλ Γαβριήλ
Μουστάκα Ελένη
Μπουγιούκου Μαρία
Νικολαίδου Ματίνα
Παπακοσμά Σοφία
Σιαμάγκας Διονύσης
Στρουμπούλη Αγγελική
Τσάβαλος Γιώργος
Τσιούρη Ανθή
Τσιρώνης Παναγιώτης
Χριστοδούλου Ελισάβετεπιστημονικοί υπεύθυνοι
Βαγγέλης Χατζηθεοδώρου
Κατερίνα Μπαζίνα

Δείτε σχετικά και τον παρακάτω σύνδεσμο:
http://www.namuseum.gr/museum/pressreleases/2016/pressrelease_afisa-gr.html

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΠΡΟΣΜΕΝΑ … ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ

Εικόνες από τη νύχτα της Πανσελήνου (18.8.2016) στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο.
4187 επισκέπτες γέμισαν ασφυκτικά τις αίθουσες και το αίθριο του μουσείου,
απόλαυσαν τις νυχτερινές αφηγήσεις, τη μουσική και το χορό
και ονειρεύτηκαν
στο μαγευτικό φως του Αυγουστιάτικου Φεγγαριού.
Ευχαριστούμε θερμά όλους όσους μοιράσθηκαν μαζί μας
τις μοναδικές αυτές στιγμές.


Σχετικές διεθνείς δημοσιεύσεις:
http://news.xinhuanet.com/english/2016-08/21/c_135618646.htm
http://www.cnn.gr/premium/story/43347/h-athina-sto-fos-tis-aygoystiatikis-panselinoy
https://www.efsyn.gr/arthro/synostismos-gia-tin-panselino

“Στο Μουσείο απρόσμενα…”

ΠΑΝΣΕΛΗΝΟΣ 2016
ΣΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ

“Στο Μουσείο απρόσμενα…”
Το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο σας καλεί στις 18 Αυγούστου 20:00 – 23:30 για να ζήσετε τη μαγεία του Καλοκαιριού και της Πανσέληνου.
Ένας αναπάντεχος συνδυασμός  εκδηλώσεων όπου ο χορός και η μουσική, θα εναλλάσσονται με ιστορίες της νύχτας που θα αφηγηθούν οι Αρχαιολόγοι του Μουσείου σας περιμένει…

Αίθριο

Στο αίθριο του μουσείου ο συνθέτης και ερμηνευτής αρχαίας λύρας Νίκος Ξανθούλης και ο κορυφαίος χορευτής και χορογράφος του μπαλέτου της Κρατικής Τηλεόρασης της Κούβας  Αλεχάντρο Σεμπάγιος θα σας ταξιδέψουν στο χρόνο με τον δικό τους μοναδικό τρόπο.

Αίθουσες του Μουσείου

«Τα ουράνια σώματα στις θρησκευτικές δοξασίες του Προϊστορικού Αιγαίου»: Στην αίθουσα 4 η Ελένη Κωνσταντινίδη (Δρ Αρχαιολόγος, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο) θα σας ταξιδέψει στις Μυκήνες και την Τίρυνθα. Με αφετηρία δύο αριστουργηματικά χρυσά σφραγιστικά δακτυλίδια από τις Ακροπόλεις των Μυκηνών και της Τίρυνθας που παριστάνουν τον ήλιο και το φεγγάρι, θα ξεδιπλωθεί μια  ολόκληρη αφήγηση για τον συμβολισμό των ουράνιων σωμάτων στα θρησκευτικά τελετουργικά του Αιγαίου και της ευρύτερης περιοχής της Ανατολικής Μεσογείου, απ’ όπου κατάγεται η πανάρχαια αντίληψη ότι η ζωή και η μοίρα των ανθρώπων αποτελεί κομμάτι των υπερφυσικών δυνάμεων.

thganosxhmo «Ταξιδεύοντας με Ήλιο και Φεγγάρι στις Κυκλάδες της 3ης Χιλιετίας π.Χ»: Στον προθάλαμο της αίθουσας 6 θα σας περιμένει ο Κώστας Νικολέντζος (Δρ Αρχαιολόγος, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο) για να σας οδηγήσει σε ένα μαγικό ταξίδι στις Κυκλάδες της 3ης χιλιετίας π.Χ. Με αφετηρία τα γνωστά αλλά και αινιγματικά ‘τηγανόσχημα σκεύη’ από τη Σύρο που αποτυπώνουν εγχάρακτα κύματα, πλοία και ουράνια σώματα θα ανιχνεύσετε τις  ηλιόλουστες και τις νυχτερινές περιπλανήσεις,  τα μυστικά και τις πεποιθήσεις των ακούραστων ανθρώπων που έζησαν στα μικρά νησιά του Αιγαίου.

«Μία φλόγα διασπά την αιώνια νύχτα»: Στην αίθουσα 6, η Κάτια Μαντέλη
(Δρ Αρχαιολόγος, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο) θα παρουσιάσει ένα πλήρες σύνολο φωτισμού που συνόδευε τους νεκρούς πριν από 4.500 χρόνια, στο νεκροταφείο Σπεδού της Νάξου. Με αφορμή το φυσικό φως της πανσελήνου που και τότε φώτιζε δώδεκα ή δεκατρείς νύχτες κάθε έτος τον Πάνω και τον Κάτω Κόσμο, θα γίνει λόγος για τον  ‘εξορκισμό’ του σκότους με το τεχνητό φως του τρίφωτου λυχναριού είτε ως μέρος της ταφικής τελετουργίας είτε ως εφόδιο για τη μεταθανάτια ζωή.

 «Τελετές της νύκτας: Αφροδίτη και Εκάτη»: Στην αίθουσα 13 η Μαρία Χιδίρογλου (Δρ Αρχαιολόγος, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο) θα σας παρουσιάσει αρχαίες θρησκευτικές τελετές της νύχτας που συνδέονται με δοξασίες για τον έρωτα και τη νίκη της ζωής απέναντι στο θάνατο. Με αφετηρία το θραύσμα μιας υδρίας των κλασικών χρόνων, θα αφηγηθεί ιστορίες για τα Αδώνια, διήμερη και κυρίως νυκτερινή γιορτή της Αφροδίτης και του Άδωνη, που γιορταζόταν στα τέλη της άνοιξης ή στην αρχή του καλοκαιριού. Δυο λήκυθοι της ίδιας εποχής θα γίνουν αφορμή για να παρουσιασθούν ιστορίες της χθόνιας Εκάτης, θεάς της νύκτας, της Σελήνης, του Άδη και των τρίστρατων, εκείνης που συνδέει τον κόσμο των νεκρών με τον κόσμο των ζωντανών.

«Η Δήμητρα, η Περσεφόνη και τα Ελευσίνια Μυστήρια. Μιλώντας για νυχτερινές, μυστηριακές τελετές στο Μουσείο»: Στην αίθουσα 15 η Δήμητρα Κρίγκα
(Δρ Αρχαιολόγος) θα σας οδηγήσει στην Ελευσίνα, ένα τόπο γεμάτο μύθους και καλά κρυμμένα αρχαία μυστικά. Στην Ελευσίνα ξεκουράστηκε για λίγο η θεά Δήμητρα, όταν αλαφιασμένη έψαχνε για την κόρη της, που είχε απαχθεί από τον Πλούτωνα στον Κάτω Κόσμο, εκεί όπου βασίλευε η αιώνια νύχτα. Στην Ελευσίνα συγκεντρώνονταν άνθρωποι κάθε ηλικίας και κοινωνικής θέσης, για να συμμετέχουν σε νυχτερινές τελετές και να μοιραστούν με τους μυημένους τα άρρητα μυστικά για τη ζωή και τον θάνατο.

«Της Νύχτας τα Καμώματα…»: Στην αίθουσα 17 ο Αριστοτέλης Κοσκινάς, (Αρχαιολόγος και Ξεναγός, μέλος του Σωματείου Διπλωματούχων Ξεναγών) θα αφηγηθεί ιστορίες για τον Ερμή, το γιο της Μαίας και του Δία.  Διός Άγγελος, Κερδώος, Νόμιος, Εύσκοπος, Λόγιος,  Αργοφονιάς,  Χθόνιος, ο Ερμής είναι ο θεός που σχεδόν σε κάθε μύθο κάνει την εμφάνισή του, είτε ως αγγελιοφόρος των θεών ή ως παραστάτης των ηρώων.  Όλα βέβαια ξεκίνησαν μια νύχτα όταν ο Δίας μπήκε κρυφά στην σπηλιά της νύμφης Μαίας στο όρος Κυλήνη – καρπός του πόθου τους ήταν ο Ερμής. Νεογέννητο μωρό ακόμη, έφυγε κρυφά απ’ την αγκαλιά της μάνας του και, μέσα σε μια νύχτα, κατάφερε κατορθώματα που εξόργισαν τον αδελφό του κι έκαναν τον πατέρα του και τους υπόλοιπους θεούς να θαυμάσουν. Το τι έκανε εκείνη τη νύχτα, δεν το χωράει ανθρώπου νους…

«Η Παναγιά Φρασίκλεια που διώχνει τα σκοτάδια του μυαλού»: Στην αίθουσα 18 ο Κώστας Πασχαλίδης
(Δρ Αρχαιολόγος, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο) θα μας οδηγήσει στην προεπαναστατική Αθήνα και θα μας αφηγηθεί τις περιπέτειες μιας επιτύμβιας στήλης του 4ου αι. π.Χ. που αποκαλύφθηκε τυχαία το 1817 στην σημερινή πλατεία Κοτζιά. Το αρχαίο ταφικό μνημείο,  γίνεται αντικείμενο διεκδίκησης και αγοραπωλησίας για να καταλήξει ως εικόνισμα στην εκκλησία της Μεγάλης Παναγιάς. Για πολλά χρόνια πριν καταλήξει στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο η επιτύμβια στήλη της θνητής Φρασίκλειας λατρευόταν από τους χριστιανούς με καντήλι  ως Παναγία γιατί πίστευαν ότι έδιωχνε τα σκοτάδια απ’ το μυαλό των σαλεμένων και εκείνων που «φίλησε η σελήνη».

«Τρεις νύχτες θεϊκού έρωτα. Η γέννηση ενός ήρωα και η πορεία προς την ολοκλήρωση»: Η Κορίνα Μοσχίδη (Ξεναγός, μέλος του Σωματείου Διπλωματούχων Ξεναγών) θα σας παρουσιάσει στην αίθουσα 34 (του βωμού) μια μυθική ένωση που κράτησε τρία μερόνυχτα και από την οποία γεννήθηκε ο «τριέσπερος» και «τρισέληνος» Ηρακλής, ο ήρωας-άνθρωπος που θα αναγκαστεί ακολουθώντας το πεπρωμένο του μέσα από τους 12 άθλους να αντιμετωπίσει  τις θηριώδεις δυνάμεις του κόσμου και του εαυτού του για να βγει στο τέλος  νικητής και να αποθεωθεί ανερχόμενος θριαμβευτής στον Όλυμπο.

«Το σύμβολο του λωτού (νούφαρο) στις αιγυπτιακές θρησκευτικές δοξασίες και τέχνες»: Στην αίθουσα 41 η Ελένη Τουρνά (Αρχαιολόγος, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο) θα σας ταξιδέψει στην αρχαία Αίγυπτο και θα σας μιλήσει για τις δοξασίες που περιβάλλουν τον λωτό. Το αρωματικό άνθος που ονομάζουμε σήμερα νούφαρο υπήρξε για τους αρχαίους Αιγύπτιους σύμβολο της ομορφιάς, της θηλυκότητας και της γυναικείας σεξουαλικότητας. Άμεσα εξαρτημένο από τη ζεστασιά του ηλίου, ανακαλεί την καθημερινή ανατολή  μετά το έρεβος της νύχτας. Έτσι, γίνεται το σύμβολο της αιώνιας αναγέννησης και ανανέωσης.

Συμμετέχουν οι φοιτητές αρχαιολογίας που κάνουν πρακτική άσκηση στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο με το πρόγραμμα ΆΤΛΑΣ’:
Elvis KORDHA (Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων), Χαρίλαος ΚΑΤΣΙΓΙΑΝΝΗΣ ΙΠΠΙΚΟΓΛΟΥ (Πανεπιστήμιο Αθηνών), Ευαγγελία ΓΕΩΡΓΙΟΥ (Πανεπιστήμιο Αθηνών), Παναγιώτα ΚΑΡΒΟΥΝΗ (Πανεπιστήμιο Αθηνών), Αλεξάνδρα ΒΑΝΙΚΙΩΤΗ (Πανεπιστήμιο Αθηνών), Αφροδίτη ΓΙΑΝΝΗ (Πανεπιστήμιο Αθηνών) και η μεταπτυχιακή φοιτήτρια με το πρόγραμμα  ERASMUS Ottavia MOTOLESE (Universita de Salento).
Η γιορτή υποστηρίζεται από το προσωπικό φύλαξης και ασφάλειας του Μουσείου.

Κυρίες και κύριοι,
«Τ’ αγάλματα είναι στο μουσείο»
και σας περιμένουν με ανυπομονησία…
Δρ Μαρία Λαγογιάννη-Γεωργακαράκου

“ένα όνειρο ανάμεσα σε υπέροχα ερείπια…” ΠΕΡΙΠΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΤΩΝ ΠΕΡΙΗΓΗΤΩΝ 17ος -19ος ΑΙΩΝΑΣ- “a dream among splendid ruins…” STROLLING THROUGH THE ATHENS OF TRAVELERS 17th -19th CENTURY

ΣΧΟΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ

COMMENTS ABOUT THE EXHIBITION

Το τραγούδι της Αθήνας στην κοίτη του Ιλισού

ΝΙΚΟΣ ΒΑΤΟΠΟΥΛΟΣ

Μέσα στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, στη γαλήνια κόγχη της περιοδικής έκθεσης για τους «Περιηγητές και τις αρχαιότητες», άκουσα κάποια στιγμή τα τζιτζίκια. Το φως σε εκείνο το σημείο έπαιρνε τη θέρμη του δειλινού, δίπλα σε ελιές και φρύγανα, σε μια προσπάθεια ανασύστασης του μικρόκοσμου της παριλίσιας Αθήνας των κλασικών χρόνων.

Κράτησα αυτό το φως, και αυτά τα αρχαία σπαράγματα, σαν να είχα μόλις επιστρέψει από ένα προσκύνημα. Η Αθήνα του Ιλισού, αν και διαλυμένη (από τα τέλη του 18ου αιώνα) και ενταφιασμένη (από τα μέσα του 20ού αιώνα), είχε επιστρέψει ως υπόμνηση, αίσθηση και οφθαλμαπάτη, αλλά είχα μόλις σταθεί μπροστά στη χαλκογραφία του Louis-François Cassas με τη γενική άποψη της Αθήνας (από τη συλλογή έργων τέχνης της Βουλής), με όλο το αθηναϊκό τοπίο σε πλήρες ανάπτυγμα.

Προηγουμένως είχα χαθεί περιεργαζόμενος τον παριλίσιο ιωνικό ναό, στο έργο των Στιούαρτ και Ρέβετ, που είχε αντιστοιχία με τον ναό της Αθηνάς Νίκης στην Ακρόπολη. Από εκείνο το κλέος έχει μείνει ένα οικόπεδο στην οδό Αρδηττού.

Είναι μία από τις μισοθαμμένες ιστορίες η απώλεια της Αθήνας του Ιλισού. Και δεν είναι μόνον οι κεντρικές λεωφόροι (Καλλιρρόης, Αρδηττού, Βασιλέως Κωνσταντίνου, Μιχαλακοπούλου) που τον έχουν σκεπάσει.

Είναι και η επικράτηση της άγνοιας για την παριλίσια πόλη, που αν κανείς τη βγάλει έξω από το κάδρο, όταν σκέφτεται την αρχαία Αθήνα, τότε έχει τη μισή εικόνα. Τα νερά και η βλάστηση, που επιζούν ως θραύσμα στην Αγία Φωτεινή, έδιναν στην Αθήνα μίαν αίσθηση τοπίου, που οι περιηγητές εξιδανίκευσαν πριν από 200 και 300 χρόνια. Ο αρχαίος Ιλισός είχε γονιμοποιητική δύναμη, ιερά υπήρχαν κατά μήκος της κοίτης του, Αθηναίοι ζούσαν τη φύση μέσα στην πόλη. Ενα μείγμα παγανιστικής φυσιοκρατίας και ρομαντικής αναπόλησης έφερε τον Ιλισό έως τον περασμένο αιώνα τυλιγμένον με θρύλους και δοξασίες. Ο εκσυγχρονισμός των υποδομών της νεότερης Αθήνας, ήδη από τον μεσοπόλεμο, περιλάμβανε το σχέδιο κάλυψης του ποταμού, που εν τω μεταξύ είχε εκπέσει κατά τόπους σε χείμαρρο, με παράγκες χτισμένες στις όχθες του, κυρίως στη σημερινή οδό Μιχαλακοπούλου.

Ωστόσο ήταν (και παραμένει υπογείως) αναπόσπαστο κομμάτι της ίδιας της ιδέας της Αθήνας. Ακόμη και σήμερα, που η ανάμνηση του ποταμού έχει γίνει ισχνή και θολή, η θέα της Ακρόπολης από οποιοδήποτε διαμέρισμα της οδού Αρδηττού ανασυστήνει, σαν μέσα από ένα οπτικό «Πανόραμα» του 19ου αιώνα, το παριλίσιο τοπίο. Είναι το πιο δραματικό σε ένταση τμήμα της αθηναϊκής τοπιογραφίας, έτσι όπως ανυψώνεται ο βράχος της Ακρόπολης με το Ολυμπιείον αριστερά και τον Λυκαβηττό δεξιά. Είναι μία αθηναϊκή εγγραφή, ανεξίτηλη. Φορτωμένη σήματα, έμπλεα συνειρμών.

Στα δικά μας τα χρόνια, μαζί με την παρακμή της πόλης, αναζωπυρώνονται, ασύνδετες, σκόρπιες, αλλά ζωηρές, οι φωνές εκείνες που ζητούν την επανάκτηση της πόλης. Εχουν διαφορετικές αφετηρίες, και γι’ αυτό διαφορετικές ερμηνείες, όλες αυτές οι ζυμώσεις, που κυμαίνονται από την άρνηση της δυναμικής των πόλεων και τη νεορομαντική φυσιολατρία, μέχρι την πλήρη υποταγή του άστεως στην πολιτική του σχεδιασμού και της τεχνολογίας. Κάπου ανάμεσα αναφύεται το μείζον ερώτημα: Είναι τελεσίδικος ο θάνατος του Ιλισού; Μπορεί μία γενιά στο μέλλον να ανασυστήσει το ιστορικό τοπίο των Αθηνών;

“ένα όνειρο ανάμεσα σε υπέροχα ερείπια…” ΠΕΡΙΠΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΤΩΝ ΠΕΡΙΗΓΗΤΩΝ 17ος -19ος ΑΙΩΝΑΣ- “a dream among splendid ruins…” STROLLING THROUGH THE ATHENS OF TRAVELERS 17th -19th CENTURY

ΣΧΟΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ

COMMENTS ABOUT THE EXHIBITION

 
Als Athen noch ein Sehnsuchtsort war
Das Archäologische Nationalmuseum zeigt, wie sich der Westen ein Bild von Griechenland machte
ATHEN, im Oktober
Das Bild Westeuropas von den antiken wie den neuzeitlichen Griechen beruht zum guten Teil auf Wunschdenken, Missverständnissen, Projektionen und dem Ausblenden von Tatsachen. Zugleich war es wegen seiner ästhetisch hergestellten
Evidenz so ungemein wirkungsmächtig und erscheint daher schwer zu korrigieren. Wie dieses Bild entstand, ist jetzt in einer kleinen, aber feinen Sonderausstellung im Athener Archäologischen Nationalmuseum zu besichtigen.
Was Antikensammler, Architekten und Maler, Geographen, Händler und Diplomaten überwiegend aus Frankreich, Italien und England in Reiseberichten, Gemälden, Stichen oder gelehrten Folianten zusammentrugen, findet sich hier aus den Beständen der griechischen Parlamentsbibliothek exemplarisch präsentiert, organisiert in vier Routen.
Den Evokationen zwischen Phantasie und Wirklichkeit beigesellt sind fünfunddreißig marmorne Objekte aus den Beständen des Museums.
Die Kombination beider Horizonte enthält zugleich eine erhellende, wenn auch kaum beabsichtigte Pointe: Das lange Zeit nur in Texten fassbare Athen blieb für die Besucher ein Sehnsuchtsort. Keine gute Voraussetzung, um zu sehen, was ist. Zwar
wurden die Beschreibungen und Pläne selbstverständlich immer genauer, und mit Recht haben die “Antiquities of Athens” von James Stuart und Nicholas Revett aus der zweiten Hälfte des achtzehnten Jahrhunderts in der Schau einen prominenten Platz inne. Aber die zeichnerische Darstellung des Parthenon, die Jacob Spon 1679, also noch vor der verheerenden Explosion des dort angelegten Pulvermagazins acht Jahre später, seinem Reisebericht beifügte, hat weder mit dem antiken Original noch mit dem osmanischen Umbau viel zu tun.
Von Louis-François Cassas bis Leo von Klenze, also neben und lange Zeit nach Stuart und Revett, wurden reale und fiktive Bauten in atmosphärischen Capricci willkürlich kombiniert, bei antiquarischer Genauigkeit im Detail. In diesem Sinne zeigt die
Schau noch einen anderen wirkmächtigen Zug des sehenden Ignorierens, das emphatisch als Wesensschau deklariert werden konnte: Zeitgenössische Menschen fehlen in den Landschaften und Ruinenkonglomeraten weitgehend. Allenfalls
geben sich drei Hirten ein Stelldichein, oder osmanisch gekleidete Folkloregestalten dienen als Größenmaßstab. Die wirklichen Griechen wollte niemand im Bild haben, weil sie wenig mit den antiken Hellenen gemein zu haben schienen und
eher störten.
Nur ein hölzerner Guckkasten mit wunderbaren stereoskopischen Fotografien aus dem späten neunzehnten Jahrhundert am Eingang der Sonderschau zeigt in den antiken Stätten auch Bewohner der sich rasant zur Metropole
transformierenden Stadt.Ferdinand Lassalle zufolge besteht alle große politische Aktion im Aussprechen dessen, was ist. Vor dem Aussprechen bedarf
es eines möglichst unverstellten Blicks auf die Wirklichkeit. Diesen auf höchstem ästhetischem Niveau verweigert zu haben, um sich selbst zu formen und zu bessern, ist auch ein Blatt der Verflechtungsgeschichte Europas mit Griechenland, mit Folgen
bis heute.
UWE WALTER