Το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο ευχαριστεί τον Βαγγέλη Παπαθανασίου για την άδεια χρήσης του έργου του «ΙΘΑΚΗ» στο παρόν βίντεο και του έργου του “VOICES-Dream in an Open Place” στην έκθεση του μουσείου.
Author: Maria Lagogianni
ΟΙ ΑΤΕΝΙΣΤΑΣ ΣΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ-THE ATENISTAS IN THE NATIONAL ARCHAEOLOGICAL MUSEUM
1595 επισκέπτες χάρηκαν σήμερα στο μουσείο μαζί με τους δραστήριους Ατενίστας το «κυνήγι του θησαυρού» και τις πρωτότυπες παρουσιάσεις των αρχαιολόγων. Η δράση διοργανώθηκε στο πλαίσιο του εορτασμού των 150 χρόνων του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου. Βλ. σχετ. http://www.namuseum.gr/museum/pressreleases/2016/pressrelease_tesoro16-gr.html
https://all4nam.com/2016/04/23/κατι-νεο-ετοιμαζουν-something-new-is-being-prepared/
1595 visitors enjoyed today in the National Archaeological Museum together with the active Atenistas community the “treasure hunt” and the original presentations of archaeologists. The event was organized on the occasion of the 150th anniversary of the museum’s foundation. s. http://www.namuseum.gr/museum/pressreleases/2016/pressrelease_tesoro16-gr.html
https://all4nam.com/2016/04/23/κατι-νεο-ετοιμαζουν-something-new-is-being-prepared/
ΑΝΟΙΧΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ: ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΡΧΙΚΗ ΟΨΗ – OPEN MUSEUM: SEEKING FOR THE ORIGINAL LOOK
ΑΝΟΙΧΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ
«Αναζητώντας την αρχική όψη: Η αποκατάσταση και η στήριξη των γλυπτών στο μουσείο»
Η Σέμνη Καρούζου, γράφοντας για την ιστορία του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, σημειώνει ότι τα γλυπτά των ελληνικών μουσείων δεν «ψευτίστηκαν» με αυθαίρετες συμπληρώσεις και «εξωραϊσμούς» που θα αλλοίωναν την όψη τους. Μερικούς αιώνες πριν, οι Ευρωπαίοι εραστές των ελληνικών και ρωμαϊκών καλλιτεχνημάτων πρόσθεταν αυθαίρετα κεφάλια, μέλη, περικεφαλαίες, γύψινα ψιμύθια για να γίνουν τα γλυπτά αντάξια κάποιας βίλας. Διάσημο παράδειγμα αποτελεί η περίπτωση του Δανού γλύπτη Β. Thorvaldsen που συμπλήρωσε με αμφιλεγόμενο τρόπο το 1815-1820 τα αετωματικά γλυπτά του ναού της Αφαίας της Αίγινας στη Γλυπτοθήκη του Μονάχου. Άγνωστο στους πολλούς είναι και το άγαλμα της Αφροδίτης στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας που συμπληρώθηκε από τον διάσημο Ιταλό γλύπτη A. Canova για λογαριασμό του συλλέκτη Thomas Hope στις αρχές του 1800. Το άγαλμα αυτό, δωρεά του Μ. Εμπειρίκου το 1924, βρίσκεται σήμερα στη Συλλογή Γλυπτών του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου και εκτίθεται στην αίθουσα 21.
Κατά την ίδρυση του Νέου Ελληνικού κράτους και της Αρχαιολογικής του Υπηρεσίας είχε ήδη επικρατήσει διεθνώς η ελάχιστη συμπλήρωση με παραδείγματα τα ακρωτηριασμένα αγάλματα της Αφροδίτης της Μήλου και της Νίκης της Σαμοθράκης στο Λούβρο. Αντίστοιχα οι αρχαιολόγοι, οι γλύπτες, οι μαρμαράδες και οι τεχνίτες που εργάστηκαν στα ελληνικά μουσεία περιορίστηκαν στις αναγκαίες μόνο συμπληρώσεις. Παρόλα αυτά η διεθνής επιταγή της αποσυμπλήρωσης επικράτησε και στην Ελλάδα από τη δεκαετία του 1960, οπότε κάθε περιττή συμπλήρωση απομακρύνθηκε από τα αγάλματα. Σήμερα διατηρούνται οι παλαιές συμπληρώσεις που βοηθούν τη στατικότητα του γλυπτού και διαθέτουν πλέον από μόνες τους ιστορικότητα, ενώ για τα νέα αγάλματα σχεδιάζονται και κατασκευάζονται ανοξείδωτες βάσεις που τα στηρίζουν χωρίς να υπεισέρχονται στη γλυπτική τους συμπλήρωση.
Ομιλητές:
Μωραϊτου Γεωργιάννα, Συντηρήτρια αρχαιοτήτων & έργων τέχνης – Προϊσταμένη Τμήματος Συντήρησης Φυσικών, Χημικών Ερευνών & Αρχαιομετρίας.
Ραντεβού στην είσοδο του Μουσείου, την Πέμπτη 10 Νοεμβρίου στις 12:00. Απαιτείται δήλωση συμμετοχής στις πληροφορίες μισή ώρα πριν.
OPEN MUSEUM
“Seeking for the original look: restoration and support of the sculptures at the museum”
Semni Karouzou, in the history of the National Archaeological Museum that she wrote, notes that the sculptures in the Greek museums were not faked with those arbitrary gap fills or with embellishments which altered the look of the statues. Some centuries ago, the European lovers of Greek and Roman artworks, arbitrarily added heads, members, helmets, plaster make-up…as to make the sculptures worthy of some villa. A renowned example is that of B. Thorvaldsen who gap filled in a controversial way in 1815-1820 the pedimental statues of the temple of Athena Aphaia in Aegina at the Munich Glyptotek. Unknown to most people is the marble statue of Venus at the National Archaeological Museum of Athens which was reconstituted by the famous Italian sculptor A. Canova on behalf of the collector Thomas Hope in the beginning of 1800. The statue was donated to the National Archaeological Museum in 1924 by M. Empeirikos and is now exhibited in gallery 21.
When the modern Greek state and its Archaeological Service were established, the concept of minimal intervention had already predominated internationally as for example the mutilated statues of Venus from Melos and Nike from Samothrace at the Louvre museum indicate. Respectively, archaeologists, sculptors and marble technicians who worked in the Greek museums were restricted to the necessary gap fills. Nevertheless the international recommendation of derestoration prevailed in Greece in the 1960ies and all unnecessary additions were removed. Today the old fills are kept only when they play a role in the static capacity of the statue and for their historic character. For the new statues inox mounts are designed and implemented which do not interfere with the plasticity of the sculpture.
Speakers:
Moraitou Georgianna, Conservator of Antiquities & Works of Art – Head of Conservation Physical, Chemical Research & Archaeometry Department.
Meeting point at the entrance of the Museum on Thursday 10th November at 12:00 o’ clock. Reservation required at the information desk half an hour before.
«ΟΔΥΣΣΕΙΕΣ» : ΒΙΝΤΕΟ ΤΗΣ ΕΡΤ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΚΑΪ – “ODYSSEYS” : VIDEO BY ERT AND SKAI CHANNELS
150 ΧΡΟΝΙΑ ΕΘΝΙΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ-150 YEARS NATIONAL ARCHAEOLOGICAL MUSEUM, ATHENS
ΕΓΚΑΙΝΙΑΣΘΗΚΕ ΧΘΕΣ (3.10.2016) ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΕΟΡΤΑΣΜΟΥ ΤΩΝ 150 ΧΡΟΝΩΝ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Η ΕΠΕΤΕΙΑΚΗ ΕΚΘΕΣΗ “ΟΔΥΣΣΕΙΕΣ” ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΡΟΕΔΡΟ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΚΥΡΙΟ ΠΡΟΚΟΠΗ ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟ, ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΚΥΡΙΟΥ ΑΡΙΣΤΕΙΔΗ ΜΠΑΛΤΑ, ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΩΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΡ ΜΑΡΙΑΣ ΑΝΔΡΕΑΔΑΚΗ-ΒΛΑΖΑΚΗ, ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ, ΕΚΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ, ΠΡΕΣΒΕΙΩΝ, ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ, ΞΕΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ, ΜΟΥΣΕΙΩΝ, ΙΔΡΥΜΑΤΩΝ, ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΛΩΝ ΠΡΟΣΚΕΚΛΗΜΕΝΩΝ.
IN THE FRAMEWORK OF THE CELEBRATION FOR THE 150 YEARS SINCE THE FOUNDATION OF THE NATIONAL ARCHAEOLOGICAL MUSEUM THE ANNIVERSARY EXHIBITION “ODYSSEYS” WAS INAUGURATED YESTERDAY (3.10.2016) BY THE PRESIDENT OF THE GREEK REPUBLIC MR PROKOPIS PAVLOPOULOS AND IN THE PRESENCE OF THE MINISTER OF CULTURE AND SPORTS PROFESSOR ARISTIDES BALTAS, GENERAL SECRETARY DR MARIA ANDREADAKI-VLAZAKI, MEMBERS OF THE PARLIAMENT, REPRESENTATIVES OF THE LOCAL GOVERNMENT, EMBASSIES, ORGANISATIONS, UNIVERSITIES, FOREIGN ARCHAEOLOGICAL SCHOOLS, MUSEUMS, INSTITUTIONS, ARTISTIC ASSOCIATIONS AND MANY GUESTS.
ΟΔΥΣΣΕΙΕΣ: Η ΝΕΑ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ
Χωρίς να αναδιηγείται το μυθολογικό έπος του Ομήρου η έκθεση εμπνέεται από το αρχετυπικό σύμβολο του Οδυσσέα και αφηγείται μέσα από ένα αφαιρετικό και συμβολικό πρίσμα το μακρύ χρονικό του δοκιμαζόμενου ανθρώπου, τον αδιάκοπο αγώνα του να διαχειρισθεί το περιβάλλον, να γνωρίσει νέους τόπους, να δημιουργήσει ευνομούμενες πολιτείες και να αντιπαλέψει τη φθαρτότητα της ύπαρξής του με τη βοήθεια του έρωτα και της δημιουργικής πράξης.
ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΕΟΡΤΑΣΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ 150 ΧΡΟΝΙΑ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ.
ΕΚΘΕΣΗ ΑΦΙΣΑΣ ΣΤΟ ΚΑΦΕ ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ
Στο φιλόξενο Καφέ του Μουσείου, έναν χώρο που τα τελευταία χρόνια δίνει βήμα διαλόγου σε καλλιτέχνες και εικαστικές ομάδες της Ελλάδας και του εξωτερικού, με στόχο να προσφέρει εικαστικά ερεθίσματα ως γέφυρα ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν, παρουσιάζεται η έκθεση αφίσας «150 χρόνια Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο» του Τμήματος Γραφιστικής του Τ.Ε.Ι. Αθήνας.
Στόχος της συνεργασίας του Εθνικού Αρχαιολογικού και του Τμήματος Γραφιστικής του Τ.Ε.Ι. Αθήνας ήταν ο σχεδιασμός αφισών για τον εορτασμό των 150 χρόνων από τη θεμελίωση του Μουσείου, που σηματοδοτούν τον αισθητικό, ιστορικό και πολιτιστικό του χαρακτήρα, προωθούν τις αξίες του και το αναδεικνύουν ως φορέα πολιτισμικής γνώσης και ανάπτυξης. Με την επιστημονική εποπτεία του Βαγγέλη Χατζηθεοδώρου και της Κατερίνας Μπαζίνα, 34 φοιτητές του Ζ΄ εξαμήνου του Τμήματος Γραφιστικής κλήθηκαν να επικοινωνήσουν τον εορτασμό του Μουσείου και να αναδείξουν τον ρόλο του. Να δουν το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο με μια πιο φρέσκια ματιά, δημιουργώντας έργα που τονίζουν τη μοναδικότητα και τη διαχρονικότητα των συλλογών του και βοηθώντας το κοινό να αντιληφθεί το Μουσείο ως φορέα γνώσης και αισθητικής απόλαυσης, που αξίζει να επισκεφτεί κανείς.
| Οι συμμετέχοντες φοιτητές του ΤΕΙ Αθήνας | Τμήμα Γραφιστικής | ||
| Ανδρονίκου Βιργινία Βαταβάλη Κωνσταντίνα Βρετού Ειρήνη Ευθυμιοπούλου Αθηνά Ζαγκά Ελευθερία Ζάχου Μαίρη Θεοδοσίου Παναγιώτα Καλαιτζάκη Αλεξάνδρα Καπετανάκη Μαρήλια Καπουράνη Γιάννα Καραγιώργος Παναγιώτης Καράι Λαρεντίνα Κοκονάς Νικόλαος |
Κολέα Βανέσα Κούκα Αγάπη-Μαρία Κουλουρίδη Μαρία-Ιωάννα Κουλουρίδη Ελπίδα Κωσταντίνου Στέφανη Κωσταρά Κατερίνα Ματσούκα Ευγενία Μαρτίνεθ Αλμπέρτο Μαυρωτά Ναταλία Μέρτζιου Αγγελίνα Μιχαήλ Γαβριήλ Μουστάκα Ελένη Μπουγιούκου Μαρία |
Νικολαίδου Ματίνα Παπακοσμά Σοφία Σιαμάγκας Διονύσης Στρουμπούλη Αγγελική Τσάβαλος Γιώργος Τσιούρη Ανθή Τσιρώνης Παναγιώτης Χριστοδούλου Ελισάβετεπιστημονικοί υπεύθυνοι Βαγγέλης Χατζηθεοδώρου Κατερίνα Μπαζίνα |
Δείτε σχετικά και τον παρακάτω σύνδεσμο:
http://www.namuseum.gr/museum/pressreleases/2016/pressrelease_afisa-gr.html
ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΠΡΟΣΜΕΝΑ … ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ
Εικόνες από τη νύχτα της Πανσελήνου (18.8.2016) στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο.
4187 επισκέπτες γέμισαν ασφυκτικά τις αίθουσες και το αίθριο του μουσείου,
απόλαυσαν τις νυχτερινές αφηγήσεις, τη μουσική και το χορό
και ονειρεύτηκαν
στο μαγευτικό φως του Αυγουστιάτικου Φεγγαριού.
Ευχαριστούμε θερμά όλους όσους μοιράσθηκαν μαζί μας
τις μοναδικές αυτές στιγμές.
Σχετικές διεθνείς δημοσιεύσεις:
http://news.xinhuanet.com/english/2016-08/21/c_135618646.htm
http://www.cnn.gr/premium/story/43347/h-athina-sto-fos-tis-aygoystiatikis-panselinoy
https://www.efsyn.gr/arthro/synostismos-gia-tin-panselino
“Στο Μουσείο απρόσμενα…”
ΠΑΝΣΕΛΗΝΟΣ 2016
ΣΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ
“Στο Μουσείο απρόσμενα…”
Το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο σας καλεί στις 18 Αυγούστου 20:00 – 23:30 για να ζήσετε τη μαγεία του Καλοκαιριού και της Πανσέληνου.
Ένας αναπάντεχος συνδυασμός εκδηλώσεων όπου ο χορός και η μουσική, θα εναλλάσσονται με ιστορίες της νύχτας που θα αφηγηθούν οι Αρχαιολόγοι του Μουσείου σας περιμένει…
Στο αίθριο του μουσείου ο συνθέτης και ερμηνευτής αρχαίας λύρας Νίκος Ξανθούλης και ο κορυφαίος χορευτής και χορογράφος του μπαλέτου της Κρατικής Τηλεόρασης της Κούβας Αλεχάντρο Σεμπάγιος θα σας ταξιδέψουν στο χρόνο με τον δικό τους μοναδικό τρόπο.
«Τα ουράνια σώματα στις θρησκευτικές δοξασίες του Προϊστορικού Αιγαίου»: Στην αίθουσα 4 η Ελένη Κωνσταντινίδη (Δρ Αρχαιολόγος, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο) θα σας ταξιδέψει στις Μυκήνες και την Τίρυνθα. Με αφετηρία δύο αριστουργηματικά χρυσά σφραγιστικά δακτυλίδια από τις Ακροπόλεις των Μυκηνών και της Τίρυνθας που παριστάνουν τον ήλιο και το φεγγάρι, θα ξεδιπλωθεί μια ολόκληρη αφήγηση για τον συμβολισμό των ουράνιων σωμάτων στα θρησκευτικά τελετουργικά του Αιγαίου και της ευρύτερης περιοχής της Ανατολικής Μεσογείου, απ’ όπου κατάγεται η πανάρχαια αντίληψη ότι η ζωή και η μοίρα των ανθρώπων αποτελεί κομμάτι των υπερφυσικών δυνάμεων.
«Ταξιδεύοντας με Ήλιο και Φεγγάρι στις Κυκλάδες της 3ης Χιλιετίας π.Χ»: Στον προθάλαμο της αίθουσας 6 θα σας περιμένει ο Κώστας Νικολέντζος (Δρ Αρχαιολόγος, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο) για να σας οδηγήσει σε ένα μαγικό ταξίδι στις Κυκλάδες της 3ης χιλιετίας π.Χ. Με αφετηρία τα γνωστά αλλά και αινιγματικά ‘τηγανόσχημα σκεύη’ από τη Σύρο που αποτυπώνουν εγχάρακτα κύματα, πλοία και ουράνια σώματα θα ανιχνεύσετε τις ηλιόλουστες και τις νυχτερινές περιπλανήσεις, τα μυστικά και τις πεποιθήσεις των ακούραστων ανθρώπων που έζησαν στα μικρά νησιά του Αιγαίου.
«Μία φλόγα διασπά την αιώνια νύχτα»: Στην αίθουσα 6, η Κάτια Μαντέλη
(Δρ Αρχαιολόγος, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο) θα παρουσιάσει ένα πλήρες σύνολο φωτισμού που συνόδευε τους νεκρούς πριν από 4.500 χρόνια, στο νεκροταφείο Σπεδού της Νάξου. Με αφορμή το φυσικό φως της πανσελήνου που και τότε φώτιζε δώδεκα ή δεκατρείς νύχτες κάθε έτος τον Πάνω και τον Κάτω Κόσμο, θα γίνει λόγος για τον ‘εξορκισμό’ του σκότους με το τεχνητό φως του τρίφωτου λυχναριού είτε ως μέρος της ταφικής τελετουργίας είτε ως εφόδιο για τη μεταθανάτια ζωή.
«Τελετές της νύκτας: Αφροδίτη και Εκάτη»: Στην αίθουσα 13 η Μαρία Χιδίρογλου (Δρ Αρχαιολόγος, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο) θα σας παρουσιάσει αρχαίες θρησκευτικές τελετές της νύχτας που συνδέονται με δοξασίες για τον έρωτα και τη νίκη της ζωής απέναντι στο θάνατο. Με αφετηρία το θραύσμα μιας υδρίας των κλασικών χρόνων, θα αφηγηθεί ιστορίες για τα Αδώνια, διήμερη και κυρίως νυκτερινή γιορτή της Αφροδίτης και του Άδωνη, που γιορταζόταν στα τέλη της άνοιξης ή στην αρχή του καλοκαιριού. Δυο λήκυθοι της ίδιας εποχής θα γίνουν αφορμή για να παρουσιασθούν ιστορίες της χθόνιας Εκάτης, θεάς της νύκτας, της Σελήνης, του Άδη και των τρίστρατων, εκείνης που συνδέει τον κόσμο των νεκρών με τον κόσμο των ζωντανών.
«Η Δήμητρα, η Περσεφόνη και τα Ελευσίνια Μυστήρια. Μιλώντας για νυχτερινές, μυστηριακές τελετές στο Μουσείο»: Στην αίθουσα 15 η Δήμητρα Κρίγκα
(Δρ Αρχαιολόγος) θα σας οδηγήσει στην Ελευσίνα, ένα τόπο γεμάτο μύθους και καλά κρυμμένα αρχαία μυστικά. Στην Ελευσίνα ξεκουράστηκε για λίγο η θεά Δήμητρα, όταν αλαφιασμένη έψαχνε για την κόρη της, που είχε απαχθεί από τον Πλούτωνα στον Κάτω Κόσμο, εκεί όπου βασίλευε η αιώνια νύχτα. Στην Ελευσίνα συγκεντρώνονταν άνθρωποι κάθε ηλικίας και κοινωνικής θέσης, για να συμμετέχουν σε νυχτερινές τελετές και να μοιραστούν με τους μυημένους τα άρρητα μυστικά για τη ζωή και τον θάνατο.
«Της Νύχτας τα Καμώματα…»: Στην αίθουσα 17 ο Αριστοτέλης Κοσκινάς, (Αρχαιολόγος και Ξεναγός, μέλος του Σωματείου Διπλωματούχων Ξεναγών) θα αφηγηθεί ιστορίες για τον Ερμή, το γιο της Μαίας και του Δία. Διός Άγγελος, Κερδώος, Νόμιος, Εύσκοπος, Λόγιος, Αργοφονιάς, Χθόνιος, ο Ερμής είναι ο θεός που σχεδόν σε κάθε μύθο κάνει την εμφάνισή του, είτε ως αγγελιοφόρος των θεών ή ως παραστάτης των ηρώων. Όλα βέβαια ξεκίνησαν μια νύχτα όταν ο Δίας μπήκε κρυφά στην σπηλιά της νύμφης Μαίας στο όρος Κυλήνη – καρπός του πόθου τους ήταν ο Ερμής. Νεογέννητο μωρό ακόμη, έφυγε κρυφά απ’ την αγκαλιά της μάνας του και, μέσα σε μια νύχτα, κατάφερε κατορθώματα που εξόργισαν τον αδελφό του κι έκαναν τον πατέρα του και τους υπόλοιπους θεούς να θαυμάσουν. Το τι έκανε εκείνη τη νύχτα, δεν το χωράει ανθρώπου νους…
«Η Παναγιά Φρασίκλεια που διώχνει τα σκοτάδια του μυαλού»: Στην αίθουσα 18 ο Κώστας Πασχαλίδης
(Δρ Αρχαιολόγος, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο) θα μας οδηγήσει στην προεπαναστατική Αθήνα και θα μας αφηγηθεί τις περιπέτειες μιας επιτύμβιας στήλης του 4ου αι. π.Χ. που αποκαλύφθηκε τυχαία το 1817 στην σημερινή πλατεία Κοτζιά. Το αρχαίο ταφικό μνημείο, γίνεται αντικείμενο διεκδίκησης και αγοραπωλησίας για να καταλήξει ως εικόνισμα στην εκκλησία της Μεγάλης Παναγιάς. Για πολλά χρόνια πριν καταλήξει στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο η επιτύμβια στήλη της θνητής Φρασίκλειας λατρευόταν από τους χριστιανούς με καντήλι ως Παναγία γιατί πίστευαν ότι έδιωχνε τα σκοτάδια απ’ το μυαλό των σαλεμένων και εκείνων που «φίλησε η σελήνη».
«Τρεις νύχτες θεϊκού έρωτα. Η γέννηση ενός ήρωα και η πορεία προς την ολοκλήρωση»: Η Κορίνα Μοσχίδη (Ξεναγός, μέλος του Σωματείου Διπλωματούχων Ξεναγών) θα σας παρουσιάσει στην αίθουσα 34 (του βωμού) μια μυθική ένωση που κράτησε τρία μερόνυχτα και από την οποία γεννήθηκε ο «τριέσπερος» και «τρισέληνος» Ηρακλής, ο ήρωας-άνθρωπος που θα αναγκαστεί ακολουθώντας το πεπρωμένο του μέσα από τους 12 άθλους να αντιμετωπίσει τις θηριώδεις δυνάμεις του κόσμου και του εαυτού του για να βγει στο τέλος νικητής και να αποθεωθεί ανερχόμενος θριαμβευτής στον Όλυμπο.
«Το σύμβολο του λωτού (νούφαρο) στις αιγυπτιακές θρησκευτικές δοξασίες και τέχνες»: Στην αίθουσα 41 η Ελένη Τουρνά (Αρχαιολόγος, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο) θα σας ταξιδέψει στην αρχαία Αίγυπτο και θα σας μιλήσει για τις δοξασίες που περιβάλλουν τον λωτό. Το αρωματικό άνθος που ονομάζουμε σήμερα νούφαρο υπήρξε για τους αρχαίους Αιγύπτιους σύμβολο της ομορφιάς, της θηλυκότητας και της γυναικείας σεξουαλικότητας. Άμεσα εξαρτημένο από τη ζεστασιά του ηλίου, ανακαλεί την καθημερινή ανατολή μετά το έρεβος της νύχτας. Έτσι, γίνεται το σύμβολο της αιώνιας αναγέννησης και ανανέωσης.
Συμμετέχουν οι φοιτητές αρχαιολογίας που κάνουν πρακτική άσκηση στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο με το πρόγραμμα ΆΤΛΑΣ’:
Elvis KORDHA (Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων), Χαρίλαος ΚΑΤΣΙΓΙΑΝΝΗΣ ΙΠΠΙΚΟΓΛΟΥ (Πανεπιστήμιο Αθηνών), Ευαγγελία ΓΕΩΡΓΙΟΥ (Πανεπιστήμιο Αθηνών), Παναγιώτα ΚΑΡΒΟΥΝΗ (Πανεπιστήμιο Αθηνών), Αλεξάνδρα ΒΑΝΙΚΙΩΤΗ (Πανεπιστήμιο Αθηνών), Αφροδίτη ΓΙΑΝΝΗ (Πανεπιστήμιο Αθηνών) και η μεταπτυχιακή φοιτήτρια με το πρόγραμμα ERASMUS Ottavia MOTOLESE (Universita de Salento).
Η γιορτή υποστηρίζεται από το προσωπικό φύλαξης και ασφάλειας του Μουσείου.
Κυρίες και κύριοι,
«Τ’ αγάλματα είναι στο μουσείο»
και σας περιμένουν με ανυπομονησία…
Δρ Μαρία Λαγογιάννη-Γεωργακαράκου
“ένα όνειρο ανάμεσα σε υπέροχα ερείπια…” ΠΕΡΙΠΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΤΩΝ ΠΕΡΙΗΓΗΤΩΝ 17ος -19ος ΑΙΩΝΑΣ- “a dream among splendid ruins…” STROLLING THROUGH THE ATHENS OF TRAVELERS 17th -19th CENTURY
ΣΧΟΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ
COMMENTS ABOUT THE EXHIBITION
Το τραγούδι της Αθήνας στην κοίτη του Ιλισού
ΝΙΚΟΣ ΒΑΤΟΠΟΥΛΟΣ
Μέσα στο Εθ
νικό Αρχαιολογικό Μουσείο, στη γαλήνια κόγχη της περιοδικής έκθεσης για τους «Περιηγητές και τις αρχαιότητες», άκουσα κάποια στιγμή τα τζιτζίκια. Το φως σε εκείνο το σημείο έπαιρνε τη θέρμη του δειλινού, δίπλα σε ελιές και φρύγανα, σε μια προσπάθεια ανασύστασης του μικρόκοσμου της παριλίσιας Αθήνας των κλασικών χρόνων.
Κράτησα αυτό το φως, και αυτά τα αρχαία σπαράγματα, σαν να είχα μόλις επιστρέψει από ένα προσκύνημα. Η Αθήνα του Ιλισού, αν και διαλυμένη (από τα τέλη του 18ου αιώνα) και ενταφιασμένη (από τα μέσα του 20ού αιώνα), είχε επιστρέψει ως υπόμνηση, αίσθηση και οφθαλμαπάτη, αλλά είχα μόλις σταθεί μπροστά στη χαλκογραφία του Louis-François Cassas με τη γενική άποψη της Αθήνας (από τη συλλογή έργων τέχνης της Βουλής), με όλο το αθηναϊκό τοπίο σε πλήρες ανάπτυγμα. 
Προηγουμένως είχα χαθεί περιεργαζόμενος τον παριλίσιο ιωνικό ναό, στο έργο των Στιούαρτ και Ρέβετ, που είχε αντιστοιχία με τον ναό της Αθηνάς Νίκης στην Ακρόπολη. Από εκείνο το κλέος έχει μείνει ένα οικόπεδο στην οδό Αρδηττού.
Είναι μία από τις μισοθαμμένες ιστορίες η απώλεια της Αθήνας του Ιλισού. Και δεν είναι μόνον οι κεντρικές λεωφόροι (Καλλιρρόης, Αρδηττού, Βασιλέως Κωνσταντίνου, Μιχαλακοπούλου) που τον έχουν σκεπάσει.
Είναι και η επικράτηση της άγνοιας για την παριλίσια πόλη, που αν κανείς τη βγάλει έξω από το κάδρο, όταν σκέφτεται την αρχαία Αθήνα, τότε έχει τη μισή εικόνα. Τα νερά και η βλάστηση, που επιζούν ως θραύσμα στην Αγία Φωτεινή, έδιναν στην Αθήνα μίαν αίσθηση τοπίου, που οι περιηγητές εξιδανίκευσαν πριν από 200 και 300 χρόνια. Ο αρχαίος Ιλισός είχε γονιμοποιητική δύναμη, ιερά υπήρχαν κατά μήκος της κοίτης του, Αθηναίοι ζούσαν τη φύση μέσα στην πόλη. Ενα μείγμα παγανιστικής φυσιοκρατίας και ρομαντικής αναπόλησης έφερε τον Ιλισό έως τον περασμένο αιώνα τυλιγμένον με θρύλους και δοξασίες. Ο εκσυγχρονισμός των υποδομών της νεότερης Αθήνας, ήδη από τον μεσοπόλεμο, περιλάμβανε το σχέδιο κάλυψης του ποταμού, που εν τω μεταξύ είχε εκπέσει κατά τόπους σε χείμαρρο, με παράγκες χτισμένες στις όχθες του, κυρίως στη σημερινή οδό Μιχαλακοπούλου.
Ωστόσο ήταν (και παραμένει υπογείως) αναπόσπαστο κομμάτι της ίδιας της ιδέας της Αθήνας. Ακόμη και σήμερα, που η ανάμνηση του ποταμού έχει γίνει ισχνή και θολή, η θέα της Ακρόπολης από οποιοδήποτε διαμέρισμα της οδού Αρδηττού ανασυστήνει, σαν μέσα από ένα οπτικό «Πανόραμα» του 19ου αιώνα, το παριλίσιο τοπίο. Είναι το πιο δραματικό σε ένταση τμήμα της αθηναϊκής τοπιογραφίας, έτσι όπως ανυψώνεται ο βράχος της Ακρόπολης με το Ολυμπιείον αριστερά και τον Λυκαβηττό δεξιά. Είναι μία αθηναϊκή εγγραφή, ανεξίτηλη. Φορτωμένη σήματα, έμπλεα συνειρμών.
Στα δικά μας τα χρόνια, μαζί με την παρακμή της πόλης, αναζωπυρώνονται, ασύνδετες, σκόρπιες, αλλά ζωηρές, οι φωνές εκείνες που ζητούν την επανάκτηση της πόλης. Εχουν διαφορετικές αφετηρίες, και γι’ αυτό διαφορετικές ερμηνείες, όλες αυτές οι ζυμώσεις, που κυμαίνονται από την άρνηση της δυναμικής των πόλεων και τη νεορομαντική φυσιολατρία, μέχρι την πλήρη υποταγή του άστεως στην πολιτική του σχεδιασμού και της τεχνολογίας. Κάπου ανάμεσα αναφύεται το μείζον ερώτημα: Είναι τελεσίδικος ο θάνατος του Ιλισού; Μπορεί μία γενιά στο μέλλον να ανασυστήσει το ιστορικό τοπίο των Αθηνών;




































