Εικονιστική κεφαλή Αδριανού-Portrait head of Hadrian

 

Εικονιστική κεφαλή Αδριανού, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, αρ. ευρ.  632

 

Το όμορφο πορτραίτο  βρέθηκε το 1885 κατά την ανασκαφή της αρχαίας Αγοράς. Έχει ύψος 0,495 μ. και προοριζόταν για ένθεση σε ένα άγαλμα.
Κατασκευάσθηκε από μάρμαρο Θάσου σε ένα αττικό εργαστήριο τη δεκαετία 130-140 μ.Χ.

Γοητευμένος από τον ελληνικό πολιτισμό, ο ανατρεπτικός αυτοκράτορας δεν δίστασε να υπερβεί τη ρωμαϊκή παράδοση και να κάνει τον φιλελληνισμό μόδα. Επισκέφθηκε επανειλημμένα την Αθήνα, ενίσχυσε τις φιλοσοφικές της σχολές, μυήθηκε στα Ελευσίνια μυστήρια, παρακολούθησε τα Διονύσια και μιμήθηκε τον ελληνικό τρόπο στην εμφάνισή του αφήνοντας γενειάδα, παράδειγμα που ακολούθησαν και οι διάδοχοί του.

Αποχαιρέτησε τη ζωή με θλίψη γράφοντας τους στίχους που μας παραδίδει η Historia Augusta:
Animula vagula blandula,
hospes comesque corporis,
quae nunc abibis in loca,
pallidula, rigida, nudula,
nec ut soles dabis iocos
(Μικρή ψυχή, περιπλανώμενη και γητεύτρα
φιλοξενούμενη και σύντροφε του σώματος
που σύντομα θα αναχωρήσεις για τόπους
σκοτεινούς, παγωμένους και ομιχλώδεις
ένα τέλος σε όλα σου τα αστεία…)

Στην έκθεση «Αδριανός και Αθήνα. Συνομιλώντας με έναν ιδεατό κόσμο» το μαρμάρινο πορτραίτο του φιλέλληνα αυτοκράτορα τοποθετείται στο κέντρο της αίθουσας σε ένα φανταστικό  διάλογο για τον ελληνικό πολιτισμό  με εμβληματικές μορφές φιλοσόφων και ρητόρων.

“Αδριανός και Αθήνα. Συνομιλώντας με έναν ιδεατό κόσμο” – “Hadrian and Athens. Conversing with an Ideal World”

Εικονιστική κεφαλή Αδριανού. Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο αρ. ευρ. 3729

Η μεγαλόπρεπη εικονιστική κεφαλή του Αδριανού (ύψος 0,48 μ.)  που υποδέχεται τον επισκέπτη στην έκθεση προβάλει τον αυτοκράτορα ως νικητή και σωτήρα με την corona civica,  το τιμητικό στεφάνι του Ρωμαίου πολίτη από φύλλα βελανιδιάς. Το έμβλημα παριστάνει ανάγλυφο αετό, σύμβολο του Δία.

Η κεφαλή προοριζόταν για ένθεση σε κολοσσικό θωρακοφόρο άγαλμα. Βρέθηκε το 1933 στη λεωφόρο Συγγρού. Κατασκευασμένη από πεντελικό μάρμαρο στη δεκαετία 130-140 μ.Χ. αποτελεί έργο αττικού εργαστηρίου που αποδίδει ελεύθερα τον επίσημο αυτοκρατορικό τύπο Imperatori 32.

Ο κοσμοπολίτης Ρωμαίος αυτοκράτορας Πόπλιος Αίλιος Αδριανός (117-138 μ.Χ.) που υμνήθηκε ως  restitutor et locupletator orbis terrarum  (αναμορφωτής και πλουτοδότης της οικουμένης)  ευεργέτησε ιδιαίτερα την Αθήνα εξωραΐζοντάς την με επιβλητικά κτήρια και έργα κοινής ωφελείας. Αποπεράτωσε τον ναό του Ολύμπιου Δία, κατασκεύασε ναό για τον Πανελλήνιο Δία, ναό αφιερωμένο σε όλους τους θεούς,    βιβλιοθήκη,   γυμνάσιο,  υδραγωγείο, δίκτυο αποχέτευσης και έργα οδοποιίας.

Σε ανταπόδοση της προσφοράς του οι Αθηναίοι τον τίμησαν ως  Κτίστη, Σωτήρα, Ολύμπιο και Πανελλήνιο, του απένειμαν τον τίτλο του επώνυμου άρχοντα και δημιούργησαν προς τιμή του μια νέα δημοτική φυλή, την Αδριανίδα.

ΑΣ ΔΙΑΒΑΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΟΔΥΣΣΕΙΑ-LET US RECITE THE ODYSSEY

 


Πρόγραμμα συμμετοχικών αναγνώσεων
«Ας διαβάσουμε την Οδύσσεια»

Κυριακή 26 Νοεμβρίου: Ραψωδίες φ και χ – Αίθουσα 27
 Την τελευταία Κυριακή κάθε μήνα το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο σας προσκαλεί σε μια διαφορετική ανάγνωση της Οδύσσειας, με συνοδεία αρχαίας λύρας και τη δυνατότητα να γίνετε για λίγο ραψωδός! Δύο ραψωδίες κάθε φορά παρουσιάζονται από τον μουσικοσυνθέτη Δρ Νίκο Ξανθούλη, αλλά και όσους από τους επισκέπτες επιθυμούν να συμμετέχουν στη δημόσια ανάγνωση, ανακαλύπτοντας τα μυστικά της προσωδίας. Η μετάφραση που χρησιμοποιείται είναι του Ζήσιμου Σίδερη. Η διάρκεια των αναγνώσεων είναι δύο ώρες.

Την Κυριακή 26 Νοεμβρίου και ώρα 11 π. μ. θα παρουσιαστούν οι ραψωδίες φ και χ. Ο αγώνας τόξου ξεκινάει. Οι μνηστήρες μάταια αγωνίζονται να περάσουν τη χορδή στο τόξο. Στο τέλος ζητά να δοκιμάσει και ο Οδυσσέας, αντιμετωπίζοντας στην αρχή τον χλευασμό και στη συνέχεια τον πανικό των μνηστήρων, όταν καταφέρνει να περάσει το βέλος μέσα από τις τρύπες όλων των τσεκουριών. Η μνηστηροφονία ξεκινά με τη συνέργεια του Τηλέμαχου και δύο πιστών δούλων, στους οποίους είχε φροντίσει να αποκαλύψει την ταυτότητά του, καθώς και της θεάς Αθηνάς, που με την παρουσία της επικυρώνει το δίκαιο της εκδίκησης του ήρωα.

Ο αριθμός των θέσεων είναι περιορισμένος (30) και απαιτείται τηλεφωνική κράτηση. Η κράτηση θέσης ισχύει έως 15 λεπτά πριν την έναρξη. Οι επισκέπτες που επιθυμούν να συμμετέχουν στην ανάγνωση, μπορούν να το δηλώσουν στην τηλεφωνική κράτηση και να προμηθευτούν το απόσπασμα που θα διαβάσουν κατά την προσέλευσή τους στις Πληροφορίες του Μουσείου. Η συμμετοχή στη δράση είναι δωρεάν.

Στη φωτογραφία ο μουσικοσυνθέτης Δρ Ν. Ξανθούλης με ανακατασκευασμένη αρχαία λύρα, μπροστά στο αναθηματικό ανάγλυφο που φέρει παράσταση της σκηνής αναγνώρισης του Οδυσσέα από τη γριά τροφό του Ευρύκλεια. Στη δεξιά πλευρά, μπροστά σε όρθιο αργαλειό, η Πηνελόπη (4ος αι. π.Χ., από το Μουζάκι Καρδίτσας). (© TAΠΑ/Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο)

Στοιχεία επικοινωνίας:
Διεύθυνση: Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, Πατησίων 44, Αθήνα 10682
Τηλ: 213214 4817, 213214 4856/-4858/-4866/-4893

 

ΓΙΟΡΤΑΖΟΝΤΑΣ ΤΟΝ ΑΥΘΕΝΤΙΚΟ ΜΑΡΑΘΩΝΙΟ ΣΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ -CELEBRATING THE AUTHENTIC MARATHON IN THE NATIONAL ARCHAEOLOGICAL MUSEUM

Επιτύμβιο ανάγλυφο «οπλιτοδρόμου». Βρέθηκε στην Αθήνα, ΝΔ του Θησείου. Γύρω στο 510 π.Χ. Γυμνός οπλίτης με αττικό κράνος παριστάνεται κινούμενος στο συμβατικό σχήμα του δρομέως. Η μορφή έχει ερμηνευθεί και ως χορευτής ενός πολεμικού χορού, του πυρριχίου. (© Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο/TAΠΑ).

Με αφορμή τη διεξαγωγή του Αυθεντικού Μαραθωνίου στην Αθήνα την Κυριακή 12 Νοεμβρίου,
το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο προσφέρει δωρεάν θεματικές περιηγήσεις
στην περιοδική έκθεση «Οδύσσειες» για τους μαραθωνοδρόμους των 42 χλμ.
Η επετειακή έκθεση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου αναδεικνύει
έναν διαφορετικό αγώνα, διαχρονικό και οικουμενικό: το μακρύ χρονικό του δοκιμαζόμενου ανθρώπου,
το περιπετειώδες ταξίδι του στον χρόνο, προκειμένου να τιθασέψει το περιβάλλον,
να γνωρίσει νέους τόπους, να πλουτίσει τους ορίζοντες του, να δημιουργήσει πολιτείες ευνομούμενες
και να αντιπαλέψει τη φθαρτότητα της ύπαρξης του με τη βοήθεια του έρωτα και της δημιουργικής πράξης.

Τετάρτη 8 Νοεμβρίου, ώρα 11:00: στα αγγλικά
Τετάρτη 8 Νοεμβρίου, ώρα 15:00: στα ελληνικά
Τρίτη 14 Νοεμβρίου, ώρα 15:00: στα αγγλικά

Τιμητικό ανάγλυφο. Βρέθηκε στο Σούνιο, κοντά στον ναό της Αθηνάς. Γύρω στο 460 π.Χ. Παριστάνεται νεαρός αθλητής γυμνός, να τοποθετεί ένα μετάλλινο στεφάνι στην κεφαλή. Ο αθλητής, ασφαλώς νικητής, αυτοστεφανώνεται ή ετοιμάζεται να αφιερώσει το νικητήριο έπαθλό του στη θεά Αθηνά ως ευχαριστήριο ανάθημα για τη νίκη του. (© Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο/TAΠΑ).

 

Ελεύθερη είσοδος στην περιήγηση με την επίδειξη του αριθμού συμμετοχής στον μαραθώνιο.
Δηλώσεις συμμετοχής (έως 30 άτομα): 213214 4856, 213214 4858
Διεύθυνση: Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, Πατησίων 44, Αθήνα 10682
Ώρες λειτουργίας: Δευτέρα 13:00-20:00, Τρίτη-Κυριακή 09:00-16:00

ΑΝΟΙΧΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ – OPEN MUSEUM

Κατασκευή εσωτερικού σκελετού στήριξης του ελληνιστικού χάλκινου αλόγου με αναβάτη από το Αρτεμίσιο στο εργαστήριο συντήρησης μεταλλοτεχνίας του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου τη δεκαετία του 1970 (© Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο/TAΠΑ).


Τα εργαστήρια συντήρησης αποκαλύπτουν τα μυστικά τους
Το Ανοιχτό Μουσείο είναι μια πρωτότυπη δράση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, που στόχο έχει να γνωρίσει στο ευρύ κοινό τις πολύπλευρες εργασίες που διενεργούνται για την έρευνα, τη συντήρηση και την ανάδειξη των αρχαιοτήτων. Τι συμβαίνει στα εργαστήρια συντήρησης, όταν οι αρχαιότητες ετοιμάζονται να συναντήσουν το φως της δημοσιότητας στους εκθεσιακούς χώρους του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, αλλά και να ταξιδέψουν σε μουσεία και εκθέσεις σε όλο τον κόσμο; Ποιες ειδικότητες συνεργάζονται για τη μελέτη, αποκατάσταση και φροντίδα των αρχαίων που φυλάσσονται στο Μουσείο;

Από τον Νοέμβριο 2016 έως τον Νοέμβριο 2017 θεματικές παρουσιάσεις στους εκθεσιακούς χώρους αποκαλύπτουν στους επισκέπτες τα μυστικά των εργαστηρίων συντήρησης, τιμώντας και υπενθυμίζοντας την υπεραιωνόβια προσφορά του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου ως κέντρου συντήρησης για όλη την Ελλάδα από την αρχή της λειτουργίας του.

Οι παρουσιάσεις, με διάρκεια από μισή έως μία ώρα, περιλαμβάνουν επιτόπια παρατήρηση των εκθεμάτων, παρουσίαση με powerpoint, επιδείξεις τεχνικών με χρήση ειδικών επιστημονικών οργάνων, καθώς και επίσκεψη στα εργαστήρια συντήρησης. Με την προσωπική επαφή με το εξειδικευμένο προσωπικό του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, οι επισκέπτες έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν σημαντικές πτυχές της επιστημονικής του δραστηριότητας.

Στις 2 Νοεμβρίου 2017 και ώρα 12.00 θα πραγματοποιηθεί η πέμπτη παρουσίαση με τίτλο:
Αόρατες στηρίξεις: τα εσωτερικά μυστικά των χάλκινων αγαλμάτων
Από τα τέλη του 19ου αιώνα το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο άρχισε να εμπλουτίζεται με χάλκινα αγάλματα που βρέθηκαν στον βυθό των ελληνικών θαλασσών. Η θάλασσα διατήρησε το πολύτιμο μέταλλο που διαφορετικά θα είχε συληθεί, ανακυκλωθεί και χαθεί οριστικά. Ο Έφηβος των Αντικυθήρων, ο εντυπωσιακός Ποσειδώνας καθώς και το άλογο και ο αναβάτης (τζόκεϋ) που βρέθηκαν στη θαλάσσια περιοχή του Αρτεμισίου είναι μερικά από τα εντυπωσιακά μνημειώδη χάλκινα αγάλματα που θα επισκεφτούμε μέσα στο μουσείο. Με τη βοήθεια προβολής θα παρακολουθήσουμε την εξέλιξη του τρόπου της κρυφής στήριξής τους από τη χρήση εσωτερικών σκελετών που πληγώνουν τα τοιχώματα του έργου στις νέες ανοξείδωτες, αντιστρεπτές και ελεγχόμενες στηρίξεις.

Για την παρακολούθηση απαιτείται δήλωση συμμετοχής μια μέρα πριν στο τηλέφωνο 213214 4817 , 213214 4856/-4858/-4866/-4893. Θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας για 30 μόνο άτομα. Απαραίτητη είναι η προμήθεια εισιτηρίου εισόδου στο μουσείο (γενική είσοδος: 5€).

ΕΚΘΕΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ -HISTORICAL PHOTOGRAPHY EXHIBITION

Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο 1940-1941. Το μαρμάρινο άγαλμα Ποσειδώνα, των χρόνων 125-100 π.Χ. από τη Μήλο, λίγο πριν από την απόκρυψή του. Ψηφιοποιημένο αρνητικό νιτρικής κυτταρίνης (©Φωτογραφικό Αρχείο, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο).

Στη σκιά του μεγάλου πολέμου:
αποτυπώνοντας μνήμες μουσείων πριν και μετά την κατοχή

 Με αφορμή την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου, το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο διοργανώνει, με τη συνδρομή της Γαλλικής Αρχαιολογικής Σχολής και της Διεύθυνσης Διαχείρισης Εθνικού Αρχείου Μνημείων,Τεκμηρίωσης και Προστασίας Πολιτιστικών Αγαθών, έκθεση ιστορικής φωτογραφίας με τίτλο
«Στη σκιά του μεγάλου πολέμου: αποτυπώνοντας μνήμες μουσείων πριν και μετά την κατοχή».
Στην έκθεση παρουσιάζονται αρχειακές εικόνες των εκθεσιακών χώρων του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου και του Αρχαιολογικού Μουσείου Δελφών πριν από τον πόλεμο, καθώς και φωτογραφικά και διοικητικά τεκμήρια από το έργο της απόκρυψης και προστασίας των αρχαίων αντικειμένων των δύο μουσείων κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Από τα τέλη του έτους 1940 και μέχρι τον Απρίλιο του 1941, οι αρχαιότητες των δύο μουσείων συγκεντρώθηκαν, συσκευάστηκαν και τοποθετήθηκαν μέσα σε κιβώτια ή σε ορύγματα που σκάφτηκαν στο εσωτερικό των ίδιων των αιθουσών των Μουσείων, με στόχο να προστατευθούν από τους κινδύνους του πολέμου. Το έργο της απόκρυψης των αρχαιοτήτων σε όλη τη χώρα έγινε ως μέτρο προφύλαξης από επικείμενους βομβαρδισμούς, λειτουργώντας σωτήρια για την πολιτιστική μας κληρονομιά. Με τη λήξη του μεγάλου πολέμου μια άλλη οδύσσεια ξεκίνησε, αυτή της αποκατάστασης των αντικειμένων και της εκ νέου έκθεσής τους στις γεμάτες σιωπηλή προσμονή αίθουσες των μουσείων. Φωτογραφίες-ντοκουμέντα μάς μιλούν με αμεσότητα για το μακρόχρονο και κοπιώδες έργο της ανασυγκρότησης και επανέκθεσης των αρχαιοτήτων και μας προσκαλούν για μια διαφορετική «ανασκαφή» στις μνήμες των δύο εμβληματικών μουσείων και τη νεότερη ιστορία της Ελλάδας.

Την Πέμπτη 26 Οκτωβρίου, ημέρα εγκαινίων της φωτογραφικής έκθεσης, θα προσφερθούν ξεναγήσεις, που θα ζωντανέψουν στιγμές από την εποποιία του τιτάνιου έργου της απόκρυψης και θα θίξουν καίρια ζητήματα σχετικά με την προστασία των αρχαιοτήτων εν καιρώ πολέμου.
Οι σαραντάλεπτες παρουσιάσεις στη φωτογραφική έκθεση θα διεξαχθούν από αρχαιολόγους του μουσείου για τρεις ομάδες 30 ατόμων (ώρα έναρξης 11:00, 12:00 και 16:00). Για την παρακολούθησή τους απαιτείται δήλωση συμμετοχής στις Πληροφορίες του μουσείου. Έναρξη δηλώσεων μισή ώρα πριν την κάθε παρουσίαση. Θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας. Διάρκεια: 26/10-6/12/2017.

Διεύθυνση: Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, Πατησίων 44, Αθήνα 10682
Η είσοδος για το Καφέ είναι ελεύθερη.
Ώρες λειτουργίας: Δευτέρα 13:00-20:00, Τρίτη-Κυριακή 08:00-20:00 και από 1η Νοεμβρίου 09:00-16:00.
Πληροφορίες: Τηλ. 213214 4856/-4858/-4866/-4893

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ 2017: ΠΝΟΕΣ ΑΝΕΜΩΝ

             Το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο
συμμετέχει στην πανελλήνια εκστρατεία  του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού
«Περιβάλλον και Πολιτισμός 2017: Πνοές Ανέμων»

Την Πέμπτη 19 Οκτωβρίου (10:00-12:00)
θα πραγματοποιηθεί εκπαιδευτική περιήγηση για μαθητές Γ΄ έως Στ΄ Δημοτικού σε αντιπροσωπευτικά εκθέματα
που σχετίζονται με τον αέρα καθώς και εικαστικό εργαστήρι (αριθμός συμμετεχόντων: 30 άτομα).

Παράλληλα θα διατίθεται δίγλωσσο ενημερωτικό φυλλάδιο με το οποίο οι επισκέπτες
θα καλούνται να αναζητήσουν μέσα στο Μουσείο επιλεγμένα εκθέματα που σχετίζονται με τον αέρα.

Τηλ. επικοινωνίας 213214 4856/- 4858/- 4866/-4893

Aττική Ερυθρόμορφη Υδρία. Στον ώμο απεικονίζεται o μύθος της αρπαγής της βασιλοπούλας Ωρείθυιας από τον προσωποποιημένο βόρειο άνεμο Βορέα. Από τα Λιόσια (Αθήνα). Του «Ζωγράφου του Πανός», περ. 470 π.Χ. (© TAΠΑ/Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο).